Trao năng lực, tạo cơ hội – thúc đẩy phụ nữ tham chính, góp phần thực hiện bình đẳng giới.

Từ nâng cao năng lực đến thúc đẩy phụ nữ tham chính: Dấu ấn một dự án vì bình đẳng giới

Trong giai đoạn 2021 - 2026, Dự án “Thúc đẩy Bình đẳng giới và Nâng cao năng lực phụ nữ tham chính” do Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Phú Yên (cũ) triển khai với sự tài trợ của Tổ chức Nhân dân Úc vì Y tế, Giáo dục và Phát triển Hải ngoại (Union Aid Abroad – APHEDA) đã tạo ra những chuyển biến tích cực trong nâng cao năng lực, thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ vào các cơ quan dân cử, góp phần thực hiện mục tiêu bình đẳng giới trên địa bàn.

Sau gần 5 năm triển khai, từ tháng 10/2021 đến tháng 6/2026, dự án không chỉ tập trung trang bị kiến thức, kỹ năng cho nữ đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND), mà còn từng bước hình thành mạng lưới kết nối, hỗ trợ nữ đại biểu ở các cấp; đồng thời tác động đến nhận thức của cộng đồng và trách nhiệm của các cấp, các ngành trong thực hiện bình đẳng giới và lồng ghép giới.

Kết nối nữ đại biểu – nâng cao chất lượng hoạt động dân cử

Một trong những dấu ấn nổi bật của dự án là việc thành lập Câu lạc bộ nữ đại biểu HĐND tỉnh theo Quyết định số 38/QĐ-HĐND ngày 29/10/2021 của Thường trực HĐND tỉnh Phú Yên, với 22 thành viên là nữ đại biểu HĐND cấp tỉnh và nữ đại biểu HĐND chuyên trách cấp huyện, nhiệm kỳ 2021 - 2026. Câu lạc bộ được hình thành với mục tiêu tạo không gian để các nữ đại biểu kết nối, trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ nhau trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ của người đại biểu dân cử; đồng thời góp phần nâng cao vai trò của nữ đại biểu trong tham gia đề xuất các giải pháp lồng ghép giới vào quá trình xây dựng chính sách, kế hoạch của địa phương. Qua các kỳ sinh hoạt, nhiều vấn đề đặt ra từ thực tiễn hoạt động HĐND được đưa ra trao đổi, thảo luận. Các nữ đại biểu có thêm cơ hội chia sẻ kinh nghiệm, cập nhật thông tin về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, hoạt động dân cử, kỹ năng giám sát, chất vấn, cũng như những nội dung liên quan đến lồng ghép giới trong xây dựng nghị quyết và giám sát việc thực hiện các chính sách tại địa phương.

Từ những hoạt động đó, năng lực và sự tự tin của nữ đại biểu từng bước được nâng lên. Các đại biểu ngày càng chủ động hơn trong tham gia thảo luận, chất vấn, giám sát; đồng thời quan tâm sâu sát hơn đến tâm tư, nguyện vọng của cử tri, nhất là những vấn đề liên quan trực tiếp đến phụ nữ, trẻ em và bình đẳng giới. Thực tiễn hoạt động cho thấy, nhiều nữ đại biểu đã thể hiện tiếng nói trách nhiệm, mạnh mẽ trên diễn đàn HĐND, kiên trì theo đuổi những vấn đề được người dân quan tâm, qua đó góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử và xây dựng hình ảnh người nữ đại biểu gần dân, sát dân, trách nhiệm với cử tri.

Từ mạng lưới đến sức mạnh hỗ trợ nữ đại biểu ở cơ sở

Nếu Câu lạc bộ nữ đại biểu HĐND tỉnh tạo nên không gian kết nối ở cấp tỉnh, thì tại cơ sở, dự án đã xây dựng Mạng lưới nữ đại biểu HĐND cấp xã tại huyện Tuy An và Sông Hinh, với 144 nữ đại biểu của 26 xã, thị trấn tham gia. Trong đó, huyện Tuy An có 87 nữ đại biểu và huyện Sông Hinh có 57 nữ đại biểu HĐND cấp xã. Được thành lập từ đầu năm 2022, mạng lưới trở thành diễn đàn để các nữ đại biểu HĐND cấp xã trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ nhau trong hoạt động dân cử và cập nhật những kiến thức, kỹ năng cần thiết. Điểm đáng ghi nhận là từ những hoạt động kết nối này, nhiều nữ đại biểu đã từng bước khắc phục tâm lý e ngại, thiếu tự tin; mạnh dạn hơn trong phát biểu ý kiến, tham gia thảo luận, chất vấn và thực hiện chức năng giám sát. Qua đó, vai trò của phụ nữ trong hoạt động HĐND tại cơ sở ngày càng được thể hiện rõ hơn. Cùng với mạng lưới nữ đại biểu HĐND cấp xã, dự án còn thành lập Nhóm hỗ trợ nữ đại biểu HĐND cấp xã với 50 thành viên, được cơ cấu ở nhiều ngành, lĩnh vực khác nhau. Đây là lực lượng hỗ trợ trực tiếp về thông tin, kiến thức và chuyên môn cho nữ đại biểu. Trước các kỳ họp HĐND, hoạt động tiếp xúc cử tri, nhóm hỗ trợ thu thập, cung cấp các văn bản, thông tin cần thiết theo từng lĩnh vực, giúp nữ đại biểu có thêm cơ sở để tham gia thảo luận, chất vấn, giải trình và trả lời ý kiến, kiến nghị của cử tri. Cách làm này góp phần hình thành một cơ chế hỗ trợ thiết thực, giúp nữ đại biểu chủ động hơn trong thực hiện nhiệm vụ.

“Trao năng lực” để phụ nữ tự tin tham gia chính trị

Trong khuôn khổ dự án, 10 cuộc tập huấn nâng cao năng lực cho nữ đại biểu HĐND cấp xã được tổ chức. Nội dung tập huấn không chỉ cung cấp kiến thức mà còn chú trọng thực hành, xử lý các tình huống thực tế và trao đổi kinh nghiệm. Phương pháp này giúp các nữ đại biểu có cơ hội “học đi đôi với hành”, trực tiếp thực hành kỹ năng và nhận được những góp ý để hoàn thiện. Qua đó, các đại biểu từng bước nâng cao bản lĩnh, kỹ năng hoạt động và sự tự tin khi tham gia các kỳ họp cũng như các hoạt động của HĐND tại địa phương. Bên cạnh nâng cao năng lực cho đội ngũ nữ đại biểu, dự án còn quan tâm đến việc thay đổi nhận thức xã hội về vai trò của phụ nữ trong lãnh đạo, quản lý và tham chính. Hội LHPN tỉnh đã tổ chức 6 sự kiện truyền thông bằng hình thức sân khấu hóa, thu hút hơn 1.000 cán bộ, hội viên phụ nữ và người dân tham gia. Thông qua hình thức truyền thông gần gũi, dễ tiếp cận, các thông điệp về bình đẳng giới, vai trò, vị trí và sự cần thiết của phụ nữ tham gia lãnh đạo, quản lý, tham gia các cơ quan dân cử được chuyển tải rộng rãi đến cộng đồng. Qua đó góp phần từng bước xóa bỏ những định kiến giới, tạo môi trường thuận lợi hơn để phụ nữ phát huy năng lực và tham gia vào đời sống chính trị - xã hội.

Từ giám sát đến thúc đẩy lồng ghép giới trong chính sách

Một điểm nhấn khác của dự án là hoạt động giám sát việc thực hiện bình đẳng giới. Hội đã tổ chức 4 cuộc giám sát tại 4 huyện, tập trung vào tình hình thực hiện Luật Bình đẳng giới, việc triển khai Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021 - 2030 và thực hiện Chỉ thị số 21-CT/TW ngày 20/01/2018 của Ban Bí thư về tiếp tục đẩy mạnh công tác phụ nữ trong tình hình mới. Sau giám sát, Hội tổ chức hội nghị lấy ý kiến về kết quả, kiến nghị, đề xuất và chia sẻ những phát hiện từ thực tiễn. Qua đó, nhiều giải pháp được trao đổi nhằm góp phần nâng tỷ lệ phụ nữ tham gia lãnh đạo, quản lý, tham gia cấp ủy và các cơ quan dân cử. Đáng chú ý, dự án đã tạo diễn đàn để các cơ quan, đơn vị cùng nhìn nhận sâu hơn về công tác cán bộ nữ và những rào cản đối với phụ nữ trong tham gia chính trị.

Tại Hội thảo “Công tác phụ nữ – thực trạng và giải pháp tạo nguồn cán bộ nữ”, các đại biểu đã tập trung trao đổi về những giải pháp tạo nguồn cán bộ nữ, trong đó nhấn mạnh việc khảo sát, đánh giá thực trạng cán bộ nữ; tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực cho cán bộ nữ quản lý, lãnh đạo và nữ đại biểu; đồng thời tháo gỡ những rào cản từ định kiến giới cũng như tâm lý tự ti của một bộ phận phụ nữ khi tham gia lãnh đạo, quản lý.

Chủ động chuẩn bị nguồn nữ ứng cử viên cho nhiệm kỳ mới

Hướng tới Đại hội Đảng nhiệm kỳ 2025 - 2030 và cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội, HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, dự án tiếp tục tập trung vào một nội dung có ý nghĩa quan trọng: nâng cao năng lực và tạo điều kiện để phụ nữ tham gia ứng cử, trúng cử. Hai hội thảo về giải pháp thúc đẩy tăng tỷ lệ nữ ứng cử viên, nữ lãnh đạo quản lý và sự cần thiết của phụ nữ tham gia ứng cử, trúng cử HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã được tổ chức với sự tham gia của đại diện các cơ quan liên quan. Các đại biểu đã thẳng thắn trao đổi về thực trạng công tác cán bộ nữ, những thuận lợi, khó khăn và rào cản đối với phụ nữ khi tham gia chính trị; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm tăng tỷ lệ nữ tham gia các cơ quan dân cử. Đặc biệt, sau hội thảo, Hội LHPN tỉnh tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng cho các nữ ứng cử viên lần đầu tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND cấp tỉnh, cấp xã nhiệm kỳ 2026 - 2031. Các nữ ứng cử viên được trang bị những kiến thức cơ bản về Quốc hội, HĐND trong hệ thống chính trị; sự cần thiết phải tăng tỷ lệ nữ trong cơ quan dân cử; đồng thời được hướng dẫn những kỹ năng thiết thực như thu thập và phân tích thông tin, tiếp xúc cử tri, vận động bầu cử, làm việc với cơ quan truyền thông, xây dựng hình ảnh cá nhân, xây dựng và trình bày chương trình hành động. Việc kết hợp giữa cung cấp kiến thức và thực hành, đóng vai giúp các nữ ứng cử viên có thêm trải nghiệm thực tế, sự tự tin và kỹ năng cần thiết trong quá trình vận động bầu cử. Đây cũng là một trong những hoạt động thiết thực góp phần hướng tới mục tiêu của Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới và Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19/5/2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về công tác cán bộ, trong đó đặt mục tiêu tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội, HĐND các cấp đạt trên 35%.

Lan tỏa những giá trị bền vững về bình đẳng giới

Sau gần 5 năm triển khai, Dự án “Thúc đẩy Bình đẳng giới và Nâng cao năng lực phụ nữ tham chính 2021 - 2026” đã tạo ra những kết quả thiết thực, không chỉ đối với đội ngũ nữ đại biểu mà còn tác động tích cực đến nhận thức và trách nhiệm của các cấp ủy Đảng, chính quyền, các ngành, đoàn thể trong thực hiện bình đẳng giới. Thông qua các hoạt động của dự án, nhận thức về vai trò của phụ nữ trong lãnh đạo, quản lý và tham chính từng bước được nâng lên. Các cấp ủy, chính quyền địa phương đánh giá cao hiệu quả của dự án và quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình triển khai. Đặc biệt, hoạt động của dự án đã góp phần thúc đẩy việc lồng ghép yếu tố giới trong xây dựng các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; từng bước đưa các chỉ số chuyên sâu về giới vào kế hoạch hoạt động của UBND tỉnh. Từ một mục tiêu ban đầu là nâng cao năng lực cho nữ đại biểu HĐND, dự án đã từng bước hình thành hệ sinh thái hỗ trợ phụ nữ tham chính, từ kết nối nữ đại biểu, xây dựng mạng lưới hỗ trợ, đào tạo kỹ năng, truyền thông thay đổi nhận thức đến giám sát và thúc đẩy lồng ghép giới trong chính sách. Những kết quả đạt được cho thấy, khi được trao cơ hội, được trang bị kiến thức, kỹ năng và có mạng lưới đồng hành, phụ nữ hoàn toàn có thể phát huy năng lực, bản lĩnh và tiếng nói của mình trong các cơ quan dân cử. Sự tham gia ngày càng chủ động, thực chất của phụ nữ không chỉ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND mà còn mang đến những góc nhìn đa chiều hơn trong hoạch định và giám sát chính sách, nhất là các chính sách liên quan đến phụ nữ, trẻ em và bình đẳng giới.

Dự án khép lại, nhưng những mạng lưới kết nối, năng lực được nâng cao và nhận thức về bình đẳng giới được lan tỏa sẽ tiếp tục là nền tảng quan trọng để phụ nữ phát huy vai trò trong lãnh đạo, quản lý và tham gia chính trị, góp phần xây dựng xã hội tiến bộ, bình đẳng và phát triển bền vững.

Tiếp tục tạo môi trường để phụ nữ phát huy năng lực và vai trò trong xã hội

Những kết quả từ Dự án “Thúc đẩy Bình đẳng giới và Nâng cao năng lực phụ nữ tham chính 2021 - 2026” cho thấy, nâng cao năng lực là điều kiện quan trọng, nhưng để phụ nữ tham gia lãnh đạo, quản lý và hoạt động chính trị một cách thực chất, cần có sự đồng hành từ gia đình, cộng đồng, cơ quan, đơn vị và cả hệ thống chính trị. Trong thời gian tới, công tác bình đẳng giới và thúc đẩy phụ nữ tham chính cần được Hội LHPN các cấp tiếp tục quan tâm theo hướng đồng bộ, lâu dài và thực chất hơn.

Thay đổi nhận thức, từng bước xóa bỏ định kiến giới

Trước hết, cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ, hội viên, phụ nữ, gia đình và cộng đồng về bình đẳng giới. Những quan niệm như phụ nữ phù hợp hơn với công việc gia đình, trong khi nam giới phù hợp với vị trí lãnh đạo, quản lý hay hoạt động chính trị vẫn tồn tại ở một số nơi và trở thành rào cản đối với sự phát triển của phụ nữ. Vì vậy, công tác tuyên truyền cần hướng đến thay đổi nhận thức từ gia đình đến cộng đồng; khẳng định phụ nữ hoàn toàn có khả năng đảm nhận những vị trí lãnh đạo, quản lý và tham gia hoạch định chính sách khi được trao cơ hội và tạo điều kiện phù hợp. Cùng với đó, cần lan tỏa những hình ảnh, câu chuyện về phụ nữ lãnh đạo, quản lý thành công, những nữ đại biểu dân cử trách nhiệm, bản lĩnh để tạo động lực và niềm tin cho phụ nữ, nhất là phụ nữ trẻ. Một nội dung quan trọng khác là vận động nam giới và các thành viên trong gia đình cùng chia sẻ trách nhiệm chăm sóc con cái, người thân và công việc gia đình. Khi việc nhà không còn được xem là trách nhiệm chủ yếu của phụ nữ, phụ nữ sẽ có thêm thời gian, điều kiện và cơ hội học tập, công tác, cống hiến. Bình đẳng giới vì thế cần được nhìn nhận là trách nhiệm chung của cả nam và nữ, của gia đình và xã hội, chứ không chỉ là câu chuyện của riêng phụ nữ.

Chủ động phát hiện, tạo nguồn và bồi dưỡng cán bộ nữ

Cùng với thay đổi nhận thức, công tác phát hiện, tạo nguồn và bồi dưỡng cán bộ nữ cần được thực hiện chủ động, thường xuyên và có tính kế thừa. Hội LHPN các cấp cần quan tâm phát hiện những phụ nữ có năng lực, uy tín, triển vọng để giới thiệu, tạo nguồn cán bộ; chú trọng cán bộ nữ trẻ, nữ dân tộc thiểu số, phụ nữ ở vùng sâu, vùng xa, vùng còn nhiều khó khăn. Trên cơ sở đó, có giải pháp phù hợp để tạo điều kiện cho phụ nữ được tiếp cận bình đẳng với đào tạo, bồi dưỡng, thông tin, quy hoạch và cơ hội tham gia lãnh đạo, quản lý. Việc đào tạo cũng cần gắn với yêu cầu thực tiễn, chú trọng kiến thức chính trị, pháp luật, quản lý nhà nước, kỹ năng lãnh đạo, thuyết trình, giao tiếp và vận động quần chúng. Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng sâu rộng, cần tăng cường trang bị kỹ năng số cho cán bộ, hội viên phụ nữ; hướng dẫn phụ nữ khai thác thông tin, sử dụng các nền tảng số để học tập, kết nối, chia sẻ kinh nghiệm về lãnh đạo, quản lý và tham gia xã hội. Đây cũng là phương thức giúp phụ nữ chủ động xây dựng hình ảnh, truyền tải thông điệp và lan tỏa tiếng nói của mình trên môi trường số.

Phát huy vai trò đại diện, tham mưu, giám sát và phản biện xã hội của tổ chức Hội

Để tiếng nói của phụ nữ được phản ánh đầy đủ hơn trong quá trình xây dựng và thực thi chính sách, Hội LHPN các cấp cần tiếp tục phát huy vai trò đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của phụ nữ. Trong đó, việc thường xuyên nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và lấy ý kiến hội viên, phụ nữ cần được chú trọng, nhất là đối với những vấn đề trực tiếp liên quan đến đời sống, việc làm, an sinh xã hội, gia đình, trẻ em và bình đẳng giới. Trên cơ sở tiếng nói từ cơ sở, tổ chức Hội cần chủ động tham gia góp ý, phản biện xã hội đối với các chủ trương, chính sách, chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội có liên quan đến phụ nữ và trẻ em; đồng thời theo dõi, giám sát việc thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu về tỷ lệ nữ tham gia lãnh đạo, quản lý và các cơ quan dân cử. Từ thực tiễn, Hội cũng cần chủ động nghiên cứu, đề xuất những chính sách phù hợp nhằm giải quyết các vấn đề đặt ra đối với phụ nữ, góp phần đưa bình đẳng giới trở thành một nội dung thực chất trong quá trình hoạch định và thực thi chính sách.

Nâng cao chất lượng và hiệu quả tham chính của phụ nữ

Thúc đẩy phụ nữ tham chính không chỉ là câu chuyện về tăng số lượng phụ nữ có mặt trong các cơ quan dân cử, cấp ủy, chính quyền và các tổ chức chính trị - xã hội, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng, bản lĩnh, năng lực và hiệu quả tham gia. Do đó, cần tiếp tục trang bị cho phụ nữ những kỹ năng cần thiết như xây dựng và trình bày chương trình hành động, tranh luận, phản biện chính sách, giám sát, tiếp xúc cử tri, nắm bắt và phân tích thông tin. Quan trọng hơn, cần tạo cơ hội để phụ nữ thực sự được tham gia vào quá trình hoạch định chính sách, được thể hiện quan điểm, đề xuất sáng kiến và phát huy chuyên môn, kinh nghiệm của mình. Khi tiếng nói của phụ nữ được lắng nghe và phản ánh trong các quyết sách, mục tiêu bình đẳng giới mới có thể được thực hiện một cách thực chất và bền vững.

Tạo điều kiện để phụ nữ hài hòa giữa công việc và gia đình

Một trong những rào cản lớn đối với phụ nữ tham gia lãnh đạo, quản lý và hoạt động chính trị là áp lực cân bằng giữa công việc và gia đình. Vì vậy, bên cạnh nỗ lực của bản thân phụ nữ, cần có sự hỗ trợ từ gia đình, cơ quan, đơn vị và xã hội. Các chính sách, dịch vụ hỗ trợ chăm sóc trẻ em, người cao tuổi cần được quan tâm phù hợp; đồng thời khuyến khích sự chia sẻ trách nhiệm gia đình giữa các thành viên. Các cơ quan, đơn vị cũng cần xây dựng môi trường làm việc thân thiện, tạo điều kiện để cán bộ nữ vừa hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, vừa có điều kiện chăm lo gia đình. Đây không chỉ là giải pháp hỗ trợ phụ nữ mà còn góp phần xây dựng môi trường làm việc bình đẳng, nhân văn và hiệu quả.

Xây dựng và phát huy mạng lưới nữ lãnh đạo, quản lý

Từ kinh nghiệm của Câu lạc bộ nữ đại biểu HĐND tỉnh và các mạng lưới nữ đại biểu HĐND cấp xã được hình thành trong khuôn khổ dự án, việc xây dựng mạng lưới kết nối phụ nữ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Trong thời gian tới, cần tiếp tục kết nối nữ cán bộ lãnh đạo, quản lý, nữ đại biểu dân cử và phụ nữ có uy tín ở các lĩnh vực để chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ nhau trong công tác, cuộc sống và quá trình tham gia chính trị. Đặc biệt, mạng lưới cần quan tâm đến việc đồng hành, dìu dắt cán bộ nữ trẻ, tạo cơ hội để các thế hệ cán bộ nữ học hỏi kinh nghiệm, rèn luyện bản lĩnh và từng bước trưởng thành.

Từ những kết quả đạt được, có thể thấy rằng, thúc đẩy bình đẳng giới và phụ nữ tham chính là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì và phối hợp của nhiều chủ thể. Khi nhận thức xã hội được thay đổi, phụ nữ được trao cơ hội, được trang bị năng lực và có mạng lưới đồng hành, sự tham gia của phụ nữ trong lãnh đạo, quản lý và các cơ quan dân cử sẽ ngày càng thực chất, hiệu quả. Đó cũng chính là nền tảng để tiếp tục phát huy nguồn lực, trí tuệ và sự đóng góp của phụ nữ vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh và hướng tới một xã hội bình đẳng, tiến bộ.

Một số hình ảnh Họp Tổng kết Dự án tại Thành phố Hải Phòng vào ngày 11/9/2026